ĐÊM SAY VỚI TIẾNG CỒNG CHIÊNG Ê ĐÊ

Tôi trở lại Tây Nguyên vào một ngày hè đầy nắng đầu tháng 7 năm Covid19. 

Đó là một chuyến công tác của tôi tại Buôn Ma Thuột 03 ngày. Thực sự, rất khó diễn tả được cái cảm giác sung sướng khi mà có được cái mình muốn. 

Tôi vốn là một người nghiện café, nên khi đến thành phố thủ phủ café thì việc đầu tiên tôi làm là phải thưởng thức ngay một cốc café để thoả cơn thèm. Tôi đã chọn Café Arun trên đường Trần Nhật Duật thuộc buôn Ako Dhong. Ngồi trong những ngôi nhà dài truyền thống của người Ê Đê, vừa thưởng thức hương vị thơm nồng của tách café, vừa thả hồn theo những làn gió nhẹ, mát mẻ,... một cảm giác thật đặc biệt.

Nhà Dài truyền thống Ê Đê - buôn Ako Dhong

Sau những giờ làm việc, tôi tranh thủ thời gian thăm lại một vài thắng cảnh mà đã từ lâu rồi tôi chưa trở lại. Các thắng cảnh dường như không có sự thay đổi nhiều, chỉ là có thêm một vài dịch vụ để phục vụ khách du lịch.

Điều đặc biệt gây ấn tượng với tôi là đêm giao lưu văn hoá cồng chiêng cùng các già làng người Ê Đê.

Họ tiếp chúng tôi trong ngôi nhà dài truyền thống. Họ ngồi trên những chiếc ghế dài được làm từ nguyên thân cây gỗ. Họ gọi đó là ghế K'pan. Ghế này chỉ dành riêng cho những nghệ nhân đánh cồng chiêng và khách quý mỗi khi vào nhà mà thôi.

Già làng Ê Đê thổi Đinh Năm

Buổi tiệc bắt đầu khi tiếng cồng chiêng vang lên, mọi thứ dường như dừng lại, mọi âm vang của núi rừng như lắng xuống nhường cho âm thanh của tiếng cồng tiếng chiêng. Rồi họ mời rượu cần, chúng tôi vừa uống rượu cần, vừa nghe cồng chiêng... là những thứ mà khi xưa vốn chỉ dành để đãi cho những vị khách quý mà thôi. 

Đối với người Ê Đê, tiếng Cồng chiêng là thứ ngôn ngữ giao tiếp với thần linh. Một đứa bé Ê Đê, từ lúc sinh ra cho đến lúc mất đi về với ông bà tổ tiên đều gắn liền với tiếng cồng tiếng chiêng. Già làng của họ kể rằng, Từ thuở xa xưa, cồng chiêng được đánh lên trong các dịp lễ quan trọng: từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh đến lễ bỏ mả, lễ cúng bến nước, lễ mừng lúa mới, lễ đâm trâu... đều phải có tiếng cồng chiêng.  Họ dùng cồng chiêng như một loại nhạc cụ để nói lên những nỗi niềm trong cuộc sống, để đưa những cầu xin của họ đến các vị thần linh.

Theo quan niệm của người Ê Đê, đằng sau mỗi chiếc cồng, chiêng đều ẩn chứa một vị thần. Cồng chiêng càng cổ thì quyền lực của vị thần càng cao. Cồng chiêng còn là tài sản quý giá, biểu tượng cho quyền lực và sự giàu có, nhà nào có nhiều cồng chiêng thì nhà đó ắt hẳn là rất giàu. 

Cô gái Ê Đê

Đêm ấy, núi rừng tĩnh lặng, bao trùm bên ngoài ngôi nhà Dài là cái lạnh của phố núi, nhưng bên trong chúng tôi lại có cảm giác ấm áp. Ấm với cái tình của người đồng bào, cái hương vị cay nồng của rượu cần cùng những cái bắt tay trong điệu múa xoan.

Chúng tôi đã có một đêm say ấn tượng, say tình người, say với rượu cần và say tiếng cồng chiêng.